Erosie: gevolgen, oorzaken, maatregelen

Bodemerosie door water

De bodem in de Vlaamse Ardennen bestaat hoofdzakelijk uit leem of zandleem. Aangezien dit een fijnkorrelige bodem is en de streek heuvelachtig is, komt bodemerosie vaak voor. Als de regendruppels of de bodemdeeltjes op hun weg naar beneden geen weerstand ondervinden (bv. doordat er geen gewassen zijn op het veld), spoelt de bodem van het veld weg.

Oevererosie

Dit soort erosie komt voor langs de rand van waterlopen en grachtjes.

Doordat er te weinig begroeiing is langs de oever kan het water gemakkelijk oeverdeeltjes afschuren en meevoeren. Te rechtlijnige grachten versterken dit effect. Een andere oorzaak is dat landbouwers te dicht bij de oever ploegen, waardoor deze inkalft.

Gevolgen

• afspoeling van de vruchtbare bodemlaag;
• ontstaan van geulen;
• afgespoelde bodem op aangrenzende percelen belemmert de opkomst van het gewas, wat leidt tot lagere kwaliteit of opbrengst;
• afgespoelde bodem op wegen of in waterlopen; 
  • nood aan extra baggering van de waterloop;
  • dichtslibbing van de waterlopen, die als gevolg bij veel regen uit hun oevers treden;
  • modder en de schade bij overstromingen; de opruiming ervan is duur en een negatieve ervaring voor de inwoners.

Maatregelen om erosie te bestrijden

• goede landbouwpraktijken: vegetatieve bodembedekking, aanleggen grasbufferstroken of aarden dammen;
• kleinschalige infrastructuurwerken;
  • aanleg lineaire elementen;
  • aanleg grasgangen;
  • opvangsystemen voor de geërodeerde bodem.

• erosiebestrijding op stroomgebiedniveau:
  • niet toestaan van bebouwing;
  • beperken verharde oppervlakten;
  • herwaardering grachtenstelsels;
  • herbebossing;
  • ...

Contact

provinciaal centrum voor Milieuonderzoek (PCM)
Godshuizenlaan 95
9000 Gent