Vlaamse en Brabantse binnenschepen uit de 18e en 19e eeuw. Vergeten vaktaal en oude constructies.

(Bron:Provinciebestuur Oost-Vlaanderen)

Dat is de titel van het boek dat Maurice Kaak, voormalig restaurateur van het Nationaal Scheepvaartmuseum Antwerpen, na jarenlange opzoekingen heeft geschreven. Maurice Kaak (°Antwerpen 1933) begint als 14-jarige zijn loopbaan bij scheepsbouwer Poschet in Merksem. Daar leert hij al vlug lijnenplannen tekenen. Daarna werkt hij vele jaren als schrijnwerker, maar zijn interesse voor de houten scheepsbouw verliest hij nooit. Trouw bezoekt hij het archief en de bibliotheek van het Nationaal Scheepvaartmuseum Antwerpen waar hij door toenmalig conservator Jules Van Beylen wordt opgemerkt.

Eind 1972 wordt hij door dat museum als restaurateur van de historische scheepscollectie aangeworven en breidt hij zijn kennis door zelfstudie verder uit. Hij komt in contact met de Zeeuwse modelbouwer Han Reijnhout, met wie een hechte vriendschap ontstaat. Over kleine houten boten publiceert Maurice Kaak in het gerenommeerde Nederlandse tijdschrift Spiegel der Zeilvaart maar liefst 45 wetenschappelijk doorwrochte bijdragen die hij trouwens zelf illustreert. In het begin van de jaren 1990 sticht hij op de Scheepswerven Baasrode een modelbouwklas die sedertdien unieke museumstukken voortbrengt. Een klein cahier (eind 18e – begin 19e eeuw) van de scheepswerf Van Damme in Baasrode intrigeerde hem. Hij bestudeert het nauwgezet, onderzoekt met engelengeduld bestekken en opmetingen in diverse archieven en hertaalt notarisakten. Op die manier dringt hij door tot het jargon van de Vlaamse en Brabantse scheepswerflui. Die vergeten vaktaal brengt hij opnieuw tot leven, wat hem toelaat schepen tot in de kleinste details te reconstrueren.

De vrucht van dat monnikenwerk is dit boek, meer dan 300 bladzijden dik en met meer dan 250 tekeningen van zijn hand. Uitgegeven door het Provinciebestuur Oost-Vlaanderen, verschijnt het op 26 november 2010. Zonder meer een onmisbaar naslagwerk voor wie begaan is met het varend erfgoed in de Nederlanden.

Contact

dienst Erfgoed
PAC Het Zuid
Woodrow Wilsonplein 2
9000 Gent